ĐỨC ÁI TRONG GIA Đ̀NH

Anh chị em Cursillistas thân mến,

Đức ái là nhân đức căn bản nhất của đời sống người Kitô hữu. Sách Toát Yếu Giáo Lư số 388 viết: “Đức ái là nhân đức đối thần giúp chúng ta kính mến Thiên Chúa trên hết mọi sự và bởi t́nh yêu đối với Thiên Chúa, chúng ta yêu thương người khác như chính ḿnh. Chúa Giêsu lấy đức ái làm giới răn mới, là sự viên măn của Lề luật. Đức ái là "mối dây liên kết tuyệt hảo" (Cl 3,14), là nền tảng của các nhân đức khác mà nó làm cho sinh động, gợi hứng và ra lệnh. Không có đức ái, "tôi sẽ chẳng là ǵ cả và... chẳng ích ǵ cho tôi" (1 Cr 13,1-3).

Đức ái là nhân đức đối thần v́ nó do Thiên Chúa phú bẩm vào linh hồn chúng ta. Đức ái nhắm vào Thiên Chúa là đối tượng và là mục đích chính yếu. Đức ái cũng là động lực thôi thúc chúng ta yêu mến Chúa và làm tất cả những ǵ Chúa muốn. Trong đời sống b́nh thường, chúng ta có khuynh hướng coi việc yêu mến Chúa nằm ở trong phạm vi cầu nguyện, tham dự Thánh Lễ và các Bí Tích. Thực ra, việc yêu mến Chúa không chỉ giới hạn vào các việc thờ phượng nhưng c̣n bao trùm hết mọi phạm vi của đời sống. Chúa hiện diện trong mọi nơi và mọi lúc, nên chúng ta cũng sống đức ái mọi nơi và mọi lúc. Chúa hiện diện trong mọi người, nên chúng ta cũng yêu mến Ngài trong mọi người. V́ vậy, đức ái nhắm đến việc yêu mến Chúa để từ đó chúng ta yêu mến tha nhân.

Tuy đức ái bao trùm hết mọi phạm vi của đời sống, nhưng khởi điểm của đức ái là gia đ́nh. Gia đ́nh là tế bào của xă hội và cũng là tiểu Giáo Hội. Gia đ́nh là nơi chúng ta học hỏi và thực hành đức ái. Mặc dầu đức ái được Chúa phú bẩm cho chúng ta, nhưng đức ái cũng cần được mở ra cho chúng ta qua việc giáo dục. Gia đ́nh là nơi chúng ta đón nhận sự giáo dục về đức ái. Trong gia đ́nh, đức ái thôi thúc chúng ta cầu nguyện, học hỏi về Chúa và Giáo Hội. Nếu chúng ta muốn sống đức ái thực sự đối với nhau, chúng ta cần có một ḷng yêu mến Chúa sâu xa. Ḷng yêu mến Chúa sâu xa được thực hiện và tăng cường nhờ vào việc thờ phượng Chúa trong gia đ́nh. V́ vậy, ngoài việc tham dự Thánh Lễ và các Bí Tích ở nhà thờ, chúng ta cần biến gia đ́nh thành nơi cầu nguyện. Việc cầu nguyện giúp chúng ta gần gũi Chúa và gần gũi nhau. Cầu nguyện cũng giúp chúng ta thường xuyên nhớ đến Chúa để thực hành giáo huấn của Ngài trong đời sống gia đ́nh cũng như ngoài xă hội.

Song song với việc cầu nguyện trong gia đ́nh, chúng ta cũng cần học hỏi lời Chúa, giáo lư và tất cả những ǵ liên quan đến đức tin của chúng ta. Sự hiểu biết về giáo lư giúp chúng ta yêu mến Chúa sâu xa hơn, rồi ḷng yêu mến Chúa thôi thúc chúng ta yêu mến tha nhân một cách chân thành. Bởi lẽ, mọi người đều là con cái Thiên Chúa và mang trong ḿnh h́nh ảnh của Ngài. Do đó, chúng ta yêu mến Chúa để yêu mến tha nhân, và yêu mến tha nhân để yêu mến Chúa.

Việc học hỏi lời Chúa và giáo lư và những ǵ liên quan đến đức tin có thể được gọi là học hỏi về đức tin. Học hỏi về đức tin là điều quan trọng, v́ nó giúp chúng ta biết ḿnh tin điều ǵ, tại sao ḿnh tin và tại sao ḿnh hành động theo đức tin. Điều này không những giúp chúng ta xác tín để sống đức ái, bởi v́ đức ái luôn liên kết với đức tin và hiện hữu nhờ đức tin. Chúng ta tin Chúa, nên chúng ta yêu mến Chúa; chúng ta yêu mến Chúa nên chúng ta thờ phượng Chúa; chúng ta thờ phượng Chúa, nên chúng ta yêu mến tha nhân. Thêm vào đó, sự học hỏi về đức tin giúp chúng ta đứng vững trước các luồng tư tưởng của xă hội chung quanh hay những chất vấn của người khác. Chúng ta vững vàng trong đức tin th́ mới vững vàng trong đức ái. Chúng ta vững vàng trong đức ái, th́ hành động của chúng ta đối với tha nhân mới hữu hiệu và hợp ư Chúa.

Trong gia đ́nh, chúng ta không chỉ sống đức ái bằng cầu nguyện và học hỏi đức tin, nhưng c̣n biểu lộ qua việc đối xử với nhau. Khi làm những công việc hằng ngày để chăm sóc lẫn nhau, chúng ta không chỉ coi đó là những bổn phận yêu thương theo lối tự nhiên, nghĩa là chúng ta chăm sóc họ v́ họ là những người thân yêu của chúng ta. Chúng ta phải đi xa hơn để luôn ư thức rằng họ c̣n là h́nh ảnh của Chúa, và Chúa luôn hiện diện trong họ. Chúng ta chăm sóc họ là chúng ta phục vụ chính Chúa.

Khi biết rằng việc phục vụ trong gia đ́nh là việc phục vụ Chúa trong những người thân yêu, chúng ta được khích lệ để đem lại hạnh phúc gia đ́nh qua lối cư xử của ḿnh. Một trong những điều quan trọng là thái độ lắng nghe. Khi gặp người lạ chúng ta thường lịch sự và lắng nghe, nhưng khi gặp người thân quen, hay khi cùng sinh sống một nhà, chúng ta thường thiếu lắng nghe. V́ thiếu lắng nghe, nên chúng ta gây ra hiểu lầm, xúc phạm đến nhau và tạo ra căng thẳng trong gia đ́nh. Ngược lại, khi biết lắng nghe, chúng ta sẽ làm cho người được nghe vui ḷng, chúng ta sẽ hiểu nhau hơn, khôn ngoan hơn và hành động hữu hiệu để đem lại lợi ích cho nhau.

Một thái độ khác cũng cần thiết cho việc sống đức ái trong gia đ́nh, đó là sự kính trọng lẫn nhau. Khi sống chung một nhà, gần gũi, thân thiết, chúng ta dễ mắc phải thái độ thiếu kính trọng đối với nhau. V́ thiếu kính trọng, nên chúng ta dễ hành động độc đoán, thiếu cảm thông và khó tha thứ khi có bất ḥa. Do đó, đức ái mời gọi chúng ta kính trọng lẫn nhau, để sống ḥa hợp trong gia đ́nh.

Đức ái trong gia đ́nh cũng mời gọi chúng ta có ḷng cảm tạ, tri ân đối với nhau. Sống gần gũi với nhau và làm những việc thường xuyên từ ngày này sang ngày khác khiến chúng ta coi những sinh hoạt gia đ́nh là những chuyện đương nhiên. Chúng ta hầu như thiếu ư thức về sự đóng góp quan trọng của mọi người trong gia đ́nh cho đời sống của ḿnh. Ngược lại, nếu chúng ta biết ư thức và tri ân những người thân yêu của mỉnh, th́ chúng ta sẽ cảm thấy hạnh phúc v́ được yêu mến và chăm sóc rất nhiều, rồi từ đó chúng ta đáp lại bằng sự cảm thông, tha thứ và ân cần chăm sóc cho họ. Như thế, thái độ tri ân làm cho đức ái biểu lộ dồi dào trong gia đ́nh.

Có rất nhiều khía cạnh khác cũng giúp ích cho đời sống gia đ́nh. Tuy nhiên, ba điều nêu trên là những yếu tố căn bản giúp cho đời sống gia đ́nh thực hiện đức ái. Lắng nghe, kính trọng và tri ân trở thành một thứ kiềng ba chân cần thiết cho mỗi người Cursillista. Nhờ lời chuyển cầu của Thánh Phaolô, bổn mạng của Phong Trào Cursillo, xin Thầy Chí Thánh Giêsu Kitô giúp chúng ta sống đức ái trong gia đ́nh để từ đó Tin Mừng của Ngài được tỏa ra cho xă hội chung quanh.

Đức Ông Phaolô Nguyễn Minh-Tâm (23/01/2017)