SỐNG GIỚI LUẬT YÊU THƯƠNG

T́nh yêu có lẽ là ngôn từ được dùng nhiều nhất trong cuộc sống đời người. Người ta đă dùng mọi h́nh thức và mọi phương tiện để diễn tả hai chữ ‘t́nh yêu’: văn thơ nhạc, nghệ thuật điêu khắc, họa, sản phẩm… vô số kể.

Trong đời sống tâm linh Kitô giáo chúng ta nằm ḷng lời thư của thánh Gioan: “Ai không yêu thương th́ không nhận biết Thiên Chúa; v́ Thiên Chúa chính là t́nh yêu” (I Gioan 4:8)

Ngay những trang đầu của sách thánh, sách Sáng Thế đă diễn tả Thiên Chúa đă dựng nên vũ hoàn có ngày và đêm, có mặt trời, mặt trăng sông núi biển khơi và muôn loài sinh sống… Thiên Chúa thấy các thứ ấy đều tốt đẹp; nhưng Thiên Chúa không t́m được nơi các thụ tạo ấy t́nh yêu, v́ t́nh yêu cần được đáp trả. Thiên Chúa đă dựng nên con người giống h́nh ảnh Ngài… Ngài ban cho họ có t́nh yêu, có lư tŕ và có tự do. Đó là món quà quí giá nhất mà Thiên Chúa ban cho con người và con người dùng phẩm tính ấy để đáp lại t́nh yêu thương của Thiên Chúa.

Khi chọn Israel làm dân riêng, Thiên Chúa đă kư kết với họ một giao ước qua trung gian ông Maisen, theo đó, họ phải tin theo, yêu mến, trung thành với Chúa, với lề luật của Chúa. Trong lề luật đó, ta thấy hai khoản luật căn bản và quan yếu đó là: “Ngươi phải yêu mến Thiên Chúa, Thiên Chúa ngươi, hết ḷng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi. Đó là điều răn quan trọng nhất và điều răn thứ nhất…” và Chúa Giêsu c̣n thêm “điều răn thứ hai, cũng giống điều răn ấy, là: ngươi phải yêu mến tha nhân như chính ḿnh” (Mt 22,37-39; Mc 12,28-34; Lc 10,25-28).

Chúa đă nêu gương cho chúng ta, trước khi tự hiến làm của lễ đền tội cho nhân loại, trong bữa tiệc ly, sau khi rửa chân cho các môn sinh, Chúa đă trối lại cho các ông một giới răn mới: “Thầy truyền cho các con điều răn mới là các con hăy yêu thương nhau như Thầy đă yêu thương các con” (Ga 13,14).

Giới Răn Mới

Là môn sinh của Thầy Chí Thánh Giêsu, trong Khóa Ba Ngày chúng ta đă phần nào cảm nghiệm được t́nh yêu của Thầy, mẫu gương yêu thương phục vụ của Thầy và chúng ta cũng trải nghiệm t́nh yêu phục vụ của anh chị em Cursillistas như những hành trang để sống ‘Ngày Thứ Tư’, sống yêu thương như Thầy đă thương yêu chúng ta… “Như Thầy” đây chính là điểm làm cho lệnh truyền của Chúa thành một điều răn hay một giới răn mới!

Yêu như Đức Giêsu đă yêu là một thứ t́nh yêu vô vị lợi, không đ̣i đáp trả đổi chác: Có đi có lại mới toại ḷng nhau. T́nh yêu trao ban không điều kiện cho hết mọi người, kể cả kẻ thù, như thánh Phaolô trong thư gửi cho tín hữu Rôma đă diễn tả: “Đức Kitô đă chết v́ chúng ta ngay lúc chúng ta c̣n là tội nhân” (Rm 5.8b). Yêu như Đức Giêsu đă yêu c̣n là một t́nh yêu dám hy sinh tính mạng v́ người yêu, chịu chết trên cậy thập giá v́ tội lỗi nhân loại.

Đức Giêsu đă lập Bí tích Thánh Thể để lại chính Ḿnh và Máu Ngài làm của ăn nuôi linh hồn chúng ta. Kế đó, Ngài lại c̣n dùng chính Máu của ḿnh để lập nên một giao ước mới thanh tẩy tội lỗi chúng ta. Mặc dù vô tội, nhưng v́ yêu thương, Đức Giêsu đă chấp nhận trở nên Chiên hiến tế v́ tội lỗi nhân trần (Ga 1,29).

Tắt một lời, cái mới trong giới răn yêu thương của Đức Giêsu không nằm ở nguyên một chữ “yêu”, mà c̣n ở chữ “như”. Yêu như Thầy đă yêu anh em.

Sống yêu thương phục vụ

Thánh Giacôbê viết: “Đức tin không có hành động là đức tin chết” (Gc 2,17). Quả thực, đời sống đạo vừa cần gắn bó với Thiên Chúa, vừa phải đi đến với anh  chị em. Đúng như phương châm của phong trào “một tay nắm lấy Chúa, một tay nắm lấy anh chị em!” hoặc thâu tóm vào hai chữ “Yêu thương và phục vụ”.

Như thế, dấn thân phục vụ con người là đ̣i hỏi tất yếu của đức tin Kitô giáo. Đời sống đạo luôn luôn phải được đặt trên nền tảng bác ái yêu thương, v́ đây là điều răn quí trọng nhất (x. Mt 22,37-39) và là dấu hiệu rơ ràng nhất khẳng định chúng ta thuộc về Chúa Giêsu: “Mọi người sẽ nhận biết anh em là môn đệ của Thầy là anh em có ḷng yêu thương nhau” (Ga 13,35).

Yêu thương là lẽ sống của đời người. Ai mà không biết yêu, biết thương? Và ai mà lại không muốn được yêu, được thương! Đó cũng là bí quyết của phương pháp ‘Giáo dục Đề pḥng’ của cha thánh Gioan Bosco. Ngài nhắn nhủ các nhà giáo dục, con cái ngài: “Tuổi trẻ cần được yêu thương và chúng cần được biết là chúng được thương yêu!”

Nhưng Yêu bằng t́nh yêu nào?

Ngày nay người ta nói nhiều đến t́nh yêu, quảng bá t́nh yêu, ca ngợi t́nh yêu, nhưng là thứ t́nh yêu nào? Eros hay Agapê theo từ ngữ của Hy lạp? T́nh yêu vị kỷ hay t́nh yêu vị tha?

a) Eros: là thứ t́nh yêu vị kỷ, chỉ biết thu vén vào cho ḿnh… Đó là t́nh yêu chỉ biết có ḿnh, lợi dụng kẻ khác...

Viết về kinh nghiệm của ḿnh ở Auschwitz, Elie Wiesel nói: Người Đức đă cố gắng làm cho các tù nhân quên hết thân nhân, bạn bè mà chỉ nghĩ đến ḿnh và chỉ để ư đến các nhu cầu của ḿnh hoặc phải chết... Nhưng điều ǵ đă xẩy ra? Những người chỉ biết sống cho ḿnh, lại ít có cơ may sinh tồn, trong khi người nào sống cho thân thuộc bạn hữu th́ lư tưởng ấy đă tạo cho họ nghị lực để tự tồn...

Câu truyện chàng Narcisse của Hy Lạp giúp chúng ta hiểu rơ hơn về khía cạnh này: Huyền thoại kể rằng Narcisse là một vị thần rất đẹp trai. Nàng tiên Echo (Tiếng Vọng) yêu chàng nhưng bị chàng cự tuyệt, đă biến thành tượng đá. Một hôm Narcisse đi lang thang, t́nh cờ đến bên bờ một giếng nước, chàng nh́n thấy bóng ḿnh trong ḷng giếng và đâm ra ngây ngất say mê. Chàng cố sức nắm bắt cái bóng của ḿnh, nhưng không cách ǵ bắt được, nên sinh ra buồn bă và chết, biến thành bông hoa thủy tiên bên bờ giếng. Chàng Narcisse đă yêu chính ḿnh, một t́nh yêu vị kỷ nên không sinh kết quả ǵ!

Mỗi người chúng ta ít nhiều đều có h́nh ảnh chàng Narcisse đáng buồn ấy, bởi v́ ai cũng yêu ḿnh, cũng tự măn… Và mong muốn ḿnh là trung tâm vũ trụ, muốn được phục vụ…

b) Agapê: là t́nh yêu xả kỷ, vị tha, biết t́m hạnh phúc cho tha nhân. Đó là t́nh yêu sẵn sàng hy sinh cho kẻ khác, quên ḿnh, quên hạnh phúc của ḿnh để nghĩ đến người khác.

Câu truyện “Trở nên người cùi” của Ai cập kể: Trong y học, người ta không nhớ những thầy thuốc làm giầu do nghề nghiệp, nhưng nhớ đến những người đă hy sinh mạng sống để chữa lành những đau đớn của con người.

Tại một hội nghị chuyên đề về bệnh cùi được tổ chức tại Cairô, thủ đô Ai cập, một y sĩ trẻ người thành Alexandria được người ta để ư, anh chăm chú nghe các bài thuyết tŕnh của các chuyên gia, nhưng có một điều lạ là anh ngồi tách rời với đám đông, trong một góc nhỏ. Không ai biết anh dùng bữa ở đâu. Anh cũng không giao thiệp với bất cứ thành viên nào trong hội nghị. Vào phiên họp cuối cùng anh lên tiếng. Khi anh tóm kết bài tham luận, một sự im lặng như chết bao trùm cả pḥng họp! Nhiều người bật khóc! Anh đă nói ǵ?

Anh tuyên bố rằng anh đă tự nguyện để ḿnh nhiễm bệnh cùi để có thể quan sát diễn biến của cái bệnh kinh khủng này. Anh cho thấy những vết trắng và nâu ở cánh tay anh, một triệu chứng không thể chối căi của sự nhiễm trùng, và rồi anh mô tả tất cả những ǵ anh đă cảm nghiệm, cùng hiệu quả của tất cả các thuốc anh đă dùng. Anh biết rằng anh không thể tránh được cái chết từ từ và đau đớn, nhưng anh sẵn sàng chịu đựng tất cả để góp phần vào sự tiến bộ của khoa học, hầu khám phá ra thuốc điều trị cho chứng bệnh nan y này!

Trong mọi cuộc chiến, vinh quang tuyệt đỉnh không thuộc về những người sống sót mà thuộc về những người đă gục ngă nơi chiến trường. Nhân loại quên đi những người thành công; nhưng không bao giờ quên ơn những người dám hy sinh. Họ đă hy sinh như Đức Kitô tự hiến v́ nhân loại.

Trong những năm gần đây, Đức Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II thường đề cập đến nền văn minh t́nh thương. Thực vậy, con người chỉ được coi là văn minh khi biết bước ra khỏi thế giới tham quyền cố vị ích kỷ của ḿnh để sống yêu thương tha nhân, chấp nhận những khác biệt về chủng tộc, mầu da, tôn giáo và chính trị… Xây dựng một nền văn minh dựa trên t́nh thương. Đó là bổn phận và là lời mời gọi cấp bách cho người Kitô hữu hôm nay. Đó cũng là ư muốn của Chúa Giêsu khi Ngài nói phán: “Thầy ban cho chúng con một điều răn mới, là các con hăy thương yêu nhau”. Đó cũng chính là đặc điểm của người môn sinh của Thầy Chí Thánh Giêsu “cứ dấu này mà người ta nhận biết chúng con là môn đệ Thầy”.

Linh mục Thanh Quảng sdb