GIA Đ̀NH HẠNH PHÚC

Lm Anthony Nguyễn Hữu Quảng sdb

Vào đề: Nhiều lần tôi vẫn thầm mơ một mái ấm gia đ́nh hạnh phúc khi nh́n thấy vợ chồng tâm đầu ư hợp và con cái ngoan hiền. C̣n ǵ đẹp bằng một buổi sáng vợ chồng chia nhau đưa con đi học và chiều đón con về… Rồi một ngày nghỉ vợ chồng đưa con cái đi chơi hay đi lễ, con cái nắm tay bố, cầm tay mẹ hỏi han… Nhưng rồi có thân quen, thăm viếng và sống trong gia đ́nh mới biết những hy sinh, kiên nhẫn chịu đựng của vợ của chồng với nhau và với con cái! Thế nên khối cặp vợ chồng vẫn tự than “Biết vậy ḿnh đi tu cho rồi!” Hoặc măi sống trong mơ trong mộng “một túp lều tranh, hai trái tim vàng!”

Trong thời gian c̣n là một chủng sinh, cuối tuần tôi thường sinh hoạt với “Đoàn Thanh Niên Hy Vọng” mà tôi thành lập. Vào những thời điểm 1980-90 nhiều người trẻ vượt, đi định cư mà không có gia đ́nh thân quen nên tôi đă quy tụ những thành phần này lại cùng nhau cầu nguyện chia sẻ Lời Chúa và rồi cùng nhau có ǵ ăn nấy nhằm nâng đỡ nhau trong cuộc sống tha hương này… Sau ngày tôi lănh nhận thiên chức Linh mục, nhiều bạn trẻ chia sẻ “Con ước mơ có được những giây phút thật hạnh phúc của thày!” Tôi gạn hỏi “Những giây phút nào vậy?” Một bạn trả lời rất chân thành: “Sau lễ thấy các cô bu quanh thày, nói cười thật vui vẻ…” Tôi bừng tỉnh cái ḿnh cho là rất b́nh thường lại là một hạnh phúc ước mơ của bao nhiêu chàng trai khác. Qúi ông bà vẫn thường khuyên các linh mục tu sĩ “Tu là cơi phúc, t́nh là giây oan!” để nhắn gửi những người tu hăy trung thành trong thiên chức.

Vậy Hạnh phúc là ǵ?

Mỗi dân tộc lại có quan niệm các nhau về hạnh phúc không?

Dĩ nhiên, mỗi quan niệm kể trên đều đúng trong một khía cạnh nào đó: Sức khỏe, sự dịu dàng, duyên dáng sắc đẹp, tâm đầu ư hợp, óc khôi hài và sự giàu sang đều có thể góp phần làm cho con người cảm thấy thỏa măn. Nhưng sao con người vẫn c̣n khổ đau và mộng mơ?

Có người cố công t́m những phương thức thật hay để sống một đời sống hạnh phúc, chẳng hạn như cuốn: Rèn Nhân Cách của Hoàng Xuân Việt cho rằng: Người hạnh phúc là người giữ được sự an tĩnh trong tâm hồn và sự điềm đạm ở ngoại thân. Nhờ sự an tĩnh trong tâm hồn mà những băn khoăn, lo lắng, ưu tư, bối rối, hoài nghi cùng với những ư tưởng đen tối bị tiêu diệt. Sở dĩ ta không ăn được ngon, ngủ không tṛn giấc v́ những con mọt đáng sợ ấy. Sự trầm tĩnh trong tâm hồn giúp ta tiêu diệt chúng để tạo sự quân b́nh cho đời sống.

Bí quyết trên rất hay nhưng khó cho ta thực hiện được. Làm thế nào để giữ sự an tĩnh trong tâm hồn và sự trầm tĩnh trước những áp lực của ngoại cảnh mới là điều quan trọng và là yếu tố cần thiết nhất để dẫn đến hạnh phúc.

Bản chất của con người chúng ta vốn cưu mang những xung đột: Xung đột nội tâm và xung khắc bên ngoài.

- Nội tâm, con người chưa thấy có lúc nào ḿnh được yên ổn. Thánh Phaolô nói lên cuộc tranh chấp nội tâm trong tâm hồn của Ngài: V́ tôi không hiểu điều ḿnh làm. Tôi chẳng làm điều ḿnh muốn, nhưng làm điều ḿnh ghét. Song nếu tôi làm điều ḿnh chẳng muốn, th́ bởi đó nhận biết luật pháp là tốt lành. Như thế không phải chính tôi làm quấy, nhưng tội lỗi chủ động trong tôi. Tôi biết chẳng có điều ǵ tốt trong tôi cả - tôi muốn nói về bản tính cũ của tôi. Dù tôi ước muốn làm điều tốt, nhưng không thể nào thực hiện. Tôi chẳng làm điều tốt ḿnh muốn, lại làm điều xấu ḿnh không muốn. Khi tôi làm điều ḿnh không muốn, không phải chính tôi làm nữa, nhưng tội lỗi chủ động trong tôi. (Rô-ma 7:15-20)

- Ở ngoại thân, chúng ta thấy chiến tranh xảy ra khắp nơi, nạn kỳ thị ở đâu cũng có. Người ta cho rằng sở dĩ có sự xung đột giữa người với người đến từ sự khác biệt giữa màu da, ngôn ngữ, phong tục tập quán, giàu nghèo. Nhưng thử hỏi nếu chúng ta có cùng có chung một màu da, cùng chung một ngôn ngữ, cùng phong tục tập quán th́ liệu chúng ta c̣n xung khắc với nhau không? Rất có thể chúng ta dễ cảm thông nhau hơn, nhưng trong thời gian ngắn chúng ta lại tự tạo ra những bức tường ngăn cách nhau. Cũng v́ thế mà nỗi cô đơn trống vắng tiếp tục gây khổ đau cho loài người. Thật đúng như nhà thơ nước ta than lên rằng: Mới sinh ra th́ đà khóc chóe, trần thế có vui sao chẳng cười kh́! Vậy làm thế nào để tiêu diệt đau khổ, làm thế nào để có được hạnh phúc thật sự? Thánh Kinh là lời của Thiên Chúa đă cho ta giải pháp: "Người nào tin tưởng vào Thiên Chúa Tự Hữu Hằng Hữu là kẻ có phước!" (Châm Ngôn 16:20). Thánh Kinh cũng ghi "Ai giữ Chính Đạo sẽ thành công, Hồng phúc thuộc người trông cậy Chúa. Kẻ ác chịu nhiều khổ đau, nhưng ai tin cậy Chúa Hằng Hữu, được hưởng tràn trề hồng ân" (Thánh vịnh 32:10). Sở dĩ loài người phải sống trong khổ đau v́ nguồn hạnh phúc bị cắt đứt. Sở dĩ cuộc đời con người trống rỗng, cô đơn v́ tội lỗi gậm nhấm tâm tư. Thánh Kinh giải thích thêm rằng: "Sầu muộn tiêu hao đời sống con, Thở than thu ngắn bao ngày tháng. Tội lỗi phá tan sức mạnh, Xương cốt đây cũng tàn mục thôi" (Thánh vịnh 31:10). “V́ Chúa không hài ḷng tội lỗi, Người ác làm sao sống với Ngài?" (Thánh vịnh 5:4) Thánh Kinh cũng cảnh cáo rằng "Khi chúng ta c̣n sống theo bản tính cũ, những ham muốn tội lỗi do luật pháp kích động, đă hoành hành trong thể xác, kết quả là cái chết." (Rô-ma 7:5)

Vậy làm thế nào để diệt trừ kẻ thù tội lỗi hầu đem lại hạnh phúc cho con người.

Thánh vương David đă nhận ra hạnh phúc thật và tràn ngận sự b́nh an sau khi ông khám phá ra Chúa Hằng Hữu, là Thượng Đế. David nói:
"Ngoài Chúa ra, chẳng có Thần nào khác. Chúa trang bị cho tôi năng lực.
Tay Chúa luôn bảo đảm b́nh an. Chân tôi bước vững vàng lanh lẹ,
Leo lên đỉnh núi cao an toàn. Chúa vạch cho tôi đường thẳng tắp,
Đưa tôi vào rạng rỡ vinh quang." (II Sa 22:33)

Thánh vương David cũng chứng thực sự b́nh an qua những giấc ngủ ngon và ḷng thanh tịnh, Ngài nói: "Tôi nằm ngủ ngon lành, Thức dậy b́nh an, V́ Chúa giữ ǵn." (Thánh vịnh 3:5) "Ngoài Chúa ra, chẳng có Chân Thần Chúa trang bị cho tôi năng lực Tay Chúa luôn bảo đảm b́nh an." (Thánh vịnh 18:32) "Chúa Hằng Hữu thường ban năng lực, Hạnh phúc, b́nh an cho dân Ngài." (Thánh vịnh 29:11).

Để Trở Thành Một Người Hạnh Phúc

Câu hỏi đặt ra là: làm thế nào để thể hiện được hạnh phúc? Sau đây là 22 điều nên làm để trở thành con người hạnh phúc (Nguồn: cafehepho.com).

Nó khá đơn giản. Người hạnh phúc có những thói quen tốt nhằm nâng cao cuộc sống của họ. Họ làm mọi thứ một cách khác biệt. Hỏi bất kỳ một người hạnh phúc nào, và họ sẽ cho bạn biết rằng họ đă từng thực thi những điều sau (sưu tập trên mạng):

1. Không giữ mối hận thù

Người hạnh phúc hiểu rằng tốt hơn là nên tha thứ và quên hơn là để cho cảm xúc tiêu cực của lấn át những cảm xúc tích cực. Việc giữ một mối hận thù có rất nhiều tác động bất lợi đến tinh thần của bạn, bao gồm sự gia tăng trầm cảm, lo âu, và căng thẳng. Tại sao bạn có thể để cho người đă đối xử bất công với bạn có quyền lực hơn bạn? Nếu bạn cho đi của tất cả các mối hận thù của bạn, bạn sẽ đạt được một lương tâm trong sáng và năng lượng đủ để tận hưởng những điều tốt đẹp trong cuộc sống.

2. Đối xử với tất cả mọi người với ḷng tốt

Bạn biết rằng nó đă được khoa học chứng minh rằng nhân hậu làm cho bạn hạnh phúc hơn? Mỗi khi bạn thực hiện một hành động nhân đạo, bộ năo của bạn sản xuất serotonin, một loại hormone giúp giảm bớt căng thẳng và nâng cao tinh thần của bạn. Không chỉ vậy, đối xử với mọi người bằng t́nh yêu, nhân phẩm, và sự tôn trọng c̣n cho phép bạn xây dựng những mối quan hệ vững bền.

3. Xem các vấn đề như những thách thức

“Vấn đề” không bao giờ là từ vựng nằm trong vốn từ của một người hạnh phúc. Một vấn đề được xem như là một nhược điểm, một cuộc đấu tranh, hoặc t́nh h́nh không ổn định trong khi một thách thức được xem như là một cái ǵ đó tích cực như một cơ hội, một nhiệm vụ, hoặc một sự thử thách. Bất cứ khi nào bạn phải đối mặt với một trở ngại, hăy thử nh́n nhận nó như là một thách thức.

4. Bày tỏ ḷng biết ơn đối với những ǵ bạn đă có

Có một câu nói nổi tiếng mà đại ư cảu nó là như thế này: “Người hạnh phúc nhất không phải người có những thứ tốt nhất, họ chỉ cần làm cho những thứ mà họ có trở thành tốt nhất.” Bạn sẽ có đạt được ư nghĩa sâu xa của sự măn nguyện nếu bạn tận hưởng sự hạnh phúc của bạn thay v́ khát khao những điều bạn không có.

5. Ước mơ lớn

Những người có thói quen thơ mộng lớn có nhiều khả năng để thực hiện các mục tiêu của họ so với những người không có. Nếu bạn dám ước mơ lớn, tâm trí của bạn sẽ tự đặt nó trong trạng thái tập trung và tích cực.

6. Đừng đổ mồ hôi v́ những thứ nhỏ nhặt

Người hạnh phúc tự hỏi, “vấn đề sẽ quan trọng trong một năm kể từ bây giờ?” Họ hiểu rằng cuộc sống quá ngắn để làm việc dựa trên những t́nh huống tầm thường. Để mọi thứ thuận theo lẽ tự nhiên,  bạn sẽ thoải mái để tận hưởng những điều quan trọng hơn trong cuộc sống.

7. Nói tốt về những người khác

Nghộ nghĩnh như ngồi lê mách lẻo, nó thường để lại bạn cảm thấy có lỗi và bực bội. Nói những điều tốt đẹp về những người khác khuyến khích bạn có những suy nghĩ tích cực, không phán xét.

8. Không bao giờ bào chữa

Benjamin Franklin đă từng nói, ” việc bào chữa hiếm khi tốt cho bất cứ điều ǵ khác.” Những người hạnh phúc không bào chữa hay đổ lỗi cho người khác về sự thất bại của họ trong cuộc sống. Thay vào đó, họ nh́n nhận những sai lầm của họ, và bằng cách làm như vậy, họ chủ động cố gắng thay đổi cho tốt hơn.

9. Hăy chú ư vào hiện tại

Những người hạnh phúc không dừng lại ở quá khứ hoặc lo lắng về tương lai. Họ “thưởng thức” hiện tại. Họ để cho ḿnh được đắm ḿnh trong bất cứ điều ǵ họ đang làm vào lúc này. Dừng lại và ngửi hoa hồng.

10. Thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi buổi sáng

Bạn đă nhận thấy rằng rất nhiều người thành công có xu hướng dậy sớm? Thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi buổi sáng làm ổn định nhịp sinh học của bạn, làm tăng năng suất, và đặt bạn trong trạng thái b́nh tĩnh và tập trung.

11. Tránh sự so sánh xă hội

Mọi người làm việc ở nhịp độ của riêng ḿnh, vậy tại sao lại so sánh ḿnh với người khác? Nếu bạn nghĩ rằng bạn đang tốt hơn so với người khác, bạn có được một cảm giác không lành mạnh về sự vượ trội. Nếu bạn nghĩ người khác là tốt hơn so với bạn, bạn sẽ cảm thấy xấu về bản thân. Bạn sẽ được hạnh phúc hơn nếu bạn tập trung vào sự tiến bộ của bạn và khen ngợi những người khác về sự tiến bộ của họ.

12. Chọn bạn bè một cách khôn ngoan

Khổ đau. Đó là lư do rất quan trọng để bao quanh ḿnh với những người lạc quan, những người sẽ khuyến khích bạn đạt được mục tiêu của bạn. Càng có nhiều năng lượng tích cực xung quanh bạn, bạn sẽ càng cảm nhận tốt hơn về chính ḿnh.

13. Không  bao giờ t́m kiếm sự chấp thuận từ những người khác

Những người hạnh phúc không quan tâm những ǵ người khác nghĩ về họ. Họ làm theo trái tim của riêng ḿnh mà không để cho người phản đối hay khuyến khích họ. Họ hiểu rằng đó là không thể làm hài ḷng tất cả mọi người. Hăy lắng nghe những ǵ mọi người có thể nói, nhưng không bao giờ t́m kiếm sự chấp thuận của bất kỳ ai, ngoại trừ của riêng bạn.

14. Hăy dành thời gian để lắng nghe

Nói ít hơn, lắng nghe nhiều hơn. Nghe giữ cho tâm trí của bạn cởi mở với trí tuệ và triển vọng của những người khác trên thế giới. Càng lắng nghe, tâm trí của bạn càng được yên tĩnh và bạn sẽ cảm nhận được nhiều nội dung hơn.

15. Hăy nuôi dưỡng các mối quan hệ xă hội

Một người cô đơn là một người khốn khổ. Người hạnh phúc hiểu tầm quan trọng của việc có những mối quan hệ mạnh mẽ và lành mạnh. Luôn luôn dành thời gian để gặp mặt và nói chuyện với gia đ́nh, bạn bè của bạn, hoặc người yêu.

16. Thiền

Thiền làm cho tâm trí của bạn được tĩnh lặng và giúp bạn t́m thấy sự an b́nh nội tại. Bạn không cần phải là một bậc thầy về Thiền lấy lại thăng bằng trong cuộc sống. Người hạnh phúc là người biết làm thế nào để làm lắng dịu tâm trí của họ ở bất cứ đâu và bất cứ lúc nào họ cần để làm dịu các dây thần kinh của họ.

17. Ăn uống đầy đủ

Đồ ăn vặt làm cho bạn uể oải, và rất khó khăn để được hạnh phúc khi bạn đang ở trong t́nh trạng đó. Tất cả những ǵ bạn ăn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng của cơ thể sản xuất hormone, trong đó sẽ chỉ ra tâm trạng, năng lượng của bạn, và sự tập trung tinh thần. Hăy chắc chắn để ăn các loại thực phẩm mà sẽ giữ cho tâm trí và cơ thể của bạn trong t́nh trạng tốt.

18. Tập thể dục

Các nghiên cứu đă chỉ ra rằng tập thể dục làm tăng mức độ hạnh phúc cũng giống như nhiều như Zoloft. Tập thể dục cũng thúc đẩy ḷng tự trọng của bạn và cung cấp cho bạn một cảm giác cao hơn về sự thành công.

19. Sống tối thiểu

Người hạnh phúc hiếm khi giữ những thứ không cần thiết xung quanh nhà bởi v́ họ biết rằng những thứ đó sẽ làm cho họ thấy căng thẳng và quá tải. Một số nghiên cứu đă kết luận rằng người châu Âu hạnh phúc hơn người châu Mỹ bởi v́ họ sống trong nhà nhỏ hơn, lái xe đơn giản, sở hữu ít hơn các mặt hàng cá nhân.

20. Nói sự thật

Nằm nhấn mạnh bạn ra ngoài, ăn ṃn ḷng tự trọng của bạn, và làm cho bạn unlikeable. Sự thật sẽ giải phóng. Trung thực cải thiện sức khỏe tâm thần của bạn và sự tin tưởng của những người khác xây dựng ‘trong bạn. Luôn luôn trung thực, và không bao giờ xin lỗi cho nó.

21. Thiết lập kiểm soát cá nhân

Người hạnh phúc có khả năng lựa chọn số phận của riêng ḿnh. Họ không để cho người khác nói cho họ rằng họ nên sống cuộc sống của họ như thế nào. Việc kiểm soát hoàn toàn của cuộc sống của chính ḿnh mang lại cảm xúc tích cực và ư thức giá trị bản thân.

22. Chấp nhận những ǵ không thể thay đổi

Một khi bạn chấp nhận thực tế rằng cuộc sống là không công bằng, bạn sẽ có b́nh an với chính ḿnh. Thay v́ bị ám ảnh những điều không công bằng trong cuộc sống, bạn chỉ cần tập trung vào những ǵ bạn có thể kiểm soát và thay đổi nó cho tốt hơn.

Đức Đạt Lai Lạt Ma đă nói rằng: “hạnh phúc không phải là một cái ǵ đó sẵn sàng thực hiện. Nó xuất phát từ hành động của riêng bạn” và một khi bạn làm được những điều trên. Chắc chắn rằng bạn sẽ là người hạnh phúc.

Tạm kết: Gia đ́nh hạnh phúc không phải là một ư thức hệ gồm những mỹ từ được áp đặt vào gia đ́nh chúng ta. Nó cũng không phải là những luật lệ luân lư để ta tuân thủ. Hạnh phúc gia đ́nh là một ḥa hợp kết nối mà mấu chốt để kết hợp những thành viên trong gia đ́nh lại phải là Lời Chúa, như Đức Giêsu Kitô trong bản “Hiến Chương Nước Trời” hay c̣n gọi là “Tám mối phúc thật” như sau (Mathêu 5: 3-11):

"Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó, v́ Nước Trời là của họ.

Phúc thay ai hiền lành, v́ họ sẽ được Đất Hứa làm gia nghiệp.

Phúc thay ai sầu khổ, v́ họ sẽ được Thiên Chúa ủi an.

Phúc thay ai khát khao nên người công chính, v́ họ sẽ được Thiên Chúa cho thoả ḷng.

Phúc thay ai xót thương người, v́ họ sẽ được Thiên Chúa xót thương.

Phúc thay ai có tâm hồn trong sạch, v́ họ sẽ được nh́n thấy Thiên Chúa.

Phúc thay ai xây dựng hoà b́nh, v́ họ sẽ được gọi là con Thiên Chúa.

Phúc thay ai bị bách hại v́ sống công chính, v́ Nước Trời là của họ.

Phúc thay anh em khi v́ Thầy mà bị người ta sỉ vả, bách hại và vu khống đủ điều xấu xa.

 

Chúng ta học biết Đức Kitô, yêu mến Ngài và sống cho và v́ Ngài… Đó là ơn gọi Kitô hữu, ngày sống thứ tư của người Cursillista và cũng là bí quyết hạnh phúc của cá nhân, của gia đ́nh tư riêng và của cộng đoàn Giáo hội, một gia đ́nh rộng lớn hơn…