CƠ CẤU CỦA PHONG TRÀO CURSILLO

1. Trường học của Phong trào: Trường Lănh Đạo

Cuốn "Những Tư tưởng Nền tảng của Phong trào Cursillo", trong phần mở đầu của đoạn nói về Trường LĐ, đă được khẳng định rơ ràng: "Từ khởi đầu cho đến hiện nay, Trường LĐ của Phong trào luôn luôn đă là và c̣n tiếp tục là trụ cột cần thiết cho sự liên tục và sự phát triển của Phong trào" (số 531)

Thế mà, mặc dầu tính cánh quan trọng của Trường, Phong trào chưa bao giờ đưa ra một sơ đồ tổ chức. Điều này không nên làm chúng ta ngạc nhiên

- Phương pháp của Phong trào là phương pháp quy nạp. Phương pháp này khởi đầu bằng sự sống trước khi đưa đến các nguyên tắc, nó khởi đầu từ kinh nghiệm trước khi soạn ra các cơ cấu. Đó là điều phải áp dụng cho Trường Lănh Đạo và đó cũng là lư do các Trường không giống nhau tại các địa phận và tại mỗi địa phận Trường cũng không phải "bất di bất dịch" theo một mô thức cứng nhắc.

Sau khi đă nhận định như trên, chúng ta hăy cùng nhau t́m ra những điểm chính yếu chung mà mỗi Trường Lănh Đạo của Phong trào phải có.

Trường Lănh Đạo của Phong trào là: Một cộng đồng Kitô-hữu được:

- Kết hợp trong và bởi bầu khí của Hội nhóm,

- Cố gắng mỗi ngày một chặt chẽ, một dấn thân hơn,

- Để gia tăng cảm nghiệm sống những điều căn bản Kitô-giáo,

- Tại bản thân, trong Phong trào và tại những môi trường họ đang sống (540).

Như thế, đây không phải là một trường như mọi trường học khác, nơi ta đến học một bộ môn nào đó. Chúng ta hăy lần lượt xét lại các thành phần của định nghĩa về Trường Lănh Đạo của Phong trào.

-Một cộng đồng: Các thành phần không phải là những sinh viên xa lạ không quen biết nhau; họ là một cộng đồng trong đó sự hiệp thông là quy luật của cuộc sống.

-Những Kitô hữu: Những Kitô hữu đích thực, điều đó có nghĩa là những con người sống trong tinh thần và có thái độ của sự trở lại toàn diện và không ngừng tiến lên.

-Được kết hợp trong bầu khí của Hội nhóm: Có nghĩa là bầu khí thành thật, tin cậy, cởi mở và hợp nhất, tự do và thông cảm.

-Cố gắng mỗi ngày mỗi gần Chúa Kitô hơn, trung thành với tâm thức của Phong trào, dấn thân nhiều hơn v́ dấn thân là cam kết với ai, làm một điều ǵ, liên kết với nhau nhiều hơn, có nghĩa là hiểu biết nhau nhiều hơn và càng ngày càng đoàn kết.

-Sau hết để gia tăng cảm nghiệm sống những điều căn bản của Kitô giáo.

Cứu cánh:

Nếu Trường Lănh Đạo là Trườngcủa Phong trào, Trường phải theo đuổi mục tiêu của Phong trào. Đó là sự thật hiển nhiên. Cho nên cứu cánh của Trường là gia tăng cảm nghiệm sống những ǵ là căn bản của Kitô giáo tại các mỗi Trường. (IFMC số 562-563).

-Tại mỗi thành viên của Trường, không những bằng cách cung cấp cho họ ư kiến, mà c̣n làm cho họ muốn đem ra thực hiện.

- Trong Phong trào, v́ sự hướng dẫn của văn pḥng điều hành phải nhắm tới việc hoàn thành tốt đẹp mục tiêu của Phong trào ở ba giai đoạn...

-Tại các môi trường, bằng cách giúp đỡ đào tạo những người lănh đạo Kitô giáo là những tác nhân của sự thay đổi trong xă hội.

Người lănh đạo Kitô giáo là người đă để cho sức mạnh của t́nh yêu, xâm chiếm hết tài năng của ḿnh.Và v́ thế, họ đem hết tài năng để phục vụ Chúa, tha nhân và thế gian.
(Carlos Mantica - (Nicaragua).

Tổ chức: 

Về sự tổ chức của Trường, cuốn "Những Tư tưởng Nền tảng của Phong trào" (IFMC số 556-561) chỉ đưa ra các nguyên tắc - (xin xem nguyên văn ở phần cuối).

Kết luận:

Đọc các số 566 đến 573 của cuốn I.F.M.C. đôi khi chúng ta phải ngạc nhiên trước những đ̣i hỏi, những đức tính phải có để tham dự Trường. Đă có người nói: "Nếu đ̣i hỏi như thế, sẽ không có ai tham dự". Chúng ta nên nhớ rằng tại nhiều nơi trên thế giới, Trường được quan niệm là nơi đào tạo, cung cấp những cán bộ khung cho một khóa Cursillo - cho nên để làm Rollista, người ta đ̣i hỏi anh hay chị này phải tham dự đều đặn Trường ít nhất trong thời gian một năm. Như thế mới hiểu tại sao tên Trường đă thay đổi từ Trường giảng viên đến Trường lănh đạo Phong trào.

Nói cách khác, Trường của Phong trào đă lần lượt mang nhiều tên gọi, từ Trường hướng dẫn các cuộc hành hương trong những năm tháng Phong trào c̣n manh nha - để sau này ư thức hơn về mục đích của phương pháp của Phong trào, đổi thành Trường giảng viên để đào tạo những anh chị em làm Rollista cho một khóa Cursillo. Sau hết để làm tṛn vai tṛ dẫn đạo, đào tạo những cán bộ lănh đạo Phong trào, Trường đă mang tên Trường Lănh Đạo Cursillo mà gần đây nhất, có lẽ v́ muốn tránh hiểu lầm, ngành Việt Nam đă dùng danh từ Trường huấn luyện mặc dầu thuật ngữ này không diễn tả đầy đủ nội dung của công tác làm đầu tầu, thúc đẩy và trung thành với mục tiêu phương pháp của Phong trào Cursillo.

Dưới đây, chúng tôi đề nghị mấy giai đoạn phải kinh qua để thiết lập một Trường lănh đạo cho Phong trào.

- Các anh chị thiết tha với Phong trào sau khi Phong trào được du nhập địa phận ḿnh, phải học hỏi và hiểu biết Trường là ǵ trong Phong trào, phải xác tín vai tṛ đào tạo chiến sĩ Phúc âm của Phong trào. Cuốn sách "Khóa lănh đạo" của Đức Hồng y F.X Nguyễn Văn Thuận, phải coi như cuốn sách nhập môn, gối đầu giường của những thành viên của Trường lănh đạo.

- Nội san "Cursillo" của Phong trào tại Pháp và Âu châu, đă đăng trọn các bài của Đức Hồng y nhân dịp Ngài qua Pháp, giúp khóa Cursillo ở Paris.

- T́m đọc và thấm nhuần những tư tưởng của cuốn sách "Những Tư tưởng Nền tảng của Phong trào Cursillo" (IFMC) đúc kết công tŕnh và kinh nghiệm của các Phong trào Cursillo trên thế giới sau gần 50 năm hoạt động (1946-1990).

- Để làm sáng tỏ những tư tưởng nền tảng của Phong trào, nhiều Ủy ban được thành lập tùy theo sáng kiến của mỗi địa phận để giải thích những tư tưởng chứa đựng trong cuốn sách nói trên. Cụ thể là tại các quốc gia nói tiếng Pháp, chúng tôi đă phỏng dịch lần lượt các bài B́nh Giải và cho đăng trên báo Cursillo.

- Sau nữa cũng nên t́m đọc Tông huấn "Evangelii Nuntiandi" của Đức Thánh Cha Phaolô VI nói về Phúc âm hóa. Đi xa hơn nữa, cũng nên t́m đọc Sắc lệnh về "Tông đồ giáo dân" (L'apostolat des laicis, Apostolicam actuositatem) của Cộng đồng Vatican II. Đức Thánh Cha đương kim Gioan Phaolô II trong Tông huấn "Christifideles laici" (Người Tín hữu Giáo dân) nói về "Ơn gọi và sứ mệnh của người giáo dân trong Giáo hội và giữa trần thế" cũng nhắc lại nhiều điều chỉ dạy của Cộng đồng, nhấn mạnh ơn gọi nên Thánh của giáo dân.

Nói tóm lại, để làm tṛn sứ mệnh của một chiến sĩ Phúc âm mà Phong trào hằng theo đuổi, chúng ta phải đào sâu để:

- T́m hiểu con người của chúng ta

- Để biết Chúa nhiều hơn, hầu xây dựng nước Chúa

- Để hiểu tha nhân hầu đến với tha nhân

- Để hiểu môi trường ta định Phúc âm hóa

Tắt một lời, Trường lănh đạo nhằm mục đích giúp chúng ta trở thành "Một giáo dân thấm nhuần Phúc âm" như Đức Thánh Cha Phaolô VI đă dạy.

2. Văn pḥng Điều hành

Bản chất và tinh thần: Sau Trường Lănh Đạo, cơ cấu căn bản của Phong trào (IFMC số 530) phải kể đến văn pḥng điều hành là cơ cấu phục vụ (577). Các văn pḥng điều hành dù ở cấp bậc toàn quốc hay giáo phận (bao gồm một số Cursillistas được cộng đoàn giới thiệu và được cấp bản quyền chấp nhận) để hướng dẫn, khích lệ và phục vụ Phong trào (số 576).

Khi cuốn "Những Tư tưởng Nền tảng của Phong trào" nói đến phục vụ Phong trào, không nên hiểu phục vụ là cứng nhắc tuân giữ các qui tắc. Chúng ta đừng quên là phương pháp chỉ được đề ra để nhằm duy tŕ sự sống của Phong trào. Vậy th́ khi tổ chức ngăn cản sự sống, tổ chức không c̣n thích hợp nữa, nếu quyền hành đi ngược lại tự do cá nhân, quyền hành đă bị lạm dụng, nếu các qui tắc ngăn cản sáng kiến, phải thay đổi các qui tắc. Người ta có thể phán đoán về sự năng động của một văn pḥng điều hành khi văn pḥng này biết ứng dụng uyển chuyển các qui tắc. Cơ cấu phải phục vụ con người, chúng ta nên luôn luôn ghi nhớ điều này.
Trong văn pḥng điều hành, mọi người đều phải làm việc:

- Với tinh thần hội nhóm, như tại Trường,

- Trong một toán mọi người đều có quyền tự do phát biểu ư kiến, và tin vào được sự trung tín vô điều kiện của mọi người;

- Với cố gắng thông cảm với nhau qua đối thoại tương kính để không bao giờ khi có bất đồng ư kiến, muốn đi đến chỗ loại trừ nhau.
Tóm lại, trong văn pḥng điều hành, mọi người đều làm việc trong tinh thần cộng đồng, liên đới và tương kính.

Định hướng tổng quát: Để cho văn pḥng điều hành làm việc có kết quả, "Những Tư tưởng Nền tảng của Phong trào" (IFMC) liệt kê một số đ̣i hỏi tại các số 578 đến 582, mà ta có thể coi là bộ luật áp dụng cho văn pḥng điều hành:

- Một sự trung thành toàn diện với tâm thức, cứu cánh và phương pháp của Phong trào.

- Một tinh thần của Giáo hội được biểu lộ qua quan hệ với các vị có trách nhiệm về mục vụ tại giáo phận và sự tiếp xúc các Hội đoàn khác.

- Một tinh thần cộng đồng trưởng thành.

Những đ̣i hỏi trên đây đă được đề cập tại các số 583 và 585 cuốn IFMC. Đó là những điều miễn bàn ở đây nhưng các văn pḥng điều hành không những phải đọc mà c̣n phải cùng nhau nghiên cứu tại các phiên họp của cấp giáo phận và toàn quốc.

Trong sự phân công, nhiêm vụ đầu tiên của văn pḥng điều hành là thúc đẩy công việc và theo dơi công việc được tiến hành tốt đẹp. Theo một nguyên tắc rất giản dị "không dẫm chân lên nhau" và cụ thể áp dụng như sau: "cấp toàn quốc" không làm việc thay cho "cấp giáo phận", văn pḥng điều hành không làm việc của Trường lănh đạo v.v...

Cuốn "Những Tư tưởng Nền tảng của Phong trào" (IFMC) có liệt kê một số phần việc cho văn pḥng giáo phận tại số 593 và cho văn pḥng toàn quốc tại số 597.

KẾT LUẬN: 

Để chấm dứt, chúng tôi xin mượn lời của một đoạn trong Thông điệp của Đại hội Thế giới lần IV họp tại Caracas năm 1988 (Châu Mỹ La-tinh).

"Phong trào Cursillo hiện nay được nhắc nhở đến trong vai tṛ Phúc âm hóa của họ dẫn đưa đến sự lên men tại các môi trường... Chúng ta hăy cố gắng luôn luôn cập nhật hóa công cụ được Chúa trao ban, không bao giờ sử dụng Cursillo một cách bừa băi, tùy hứng, mà phải biết trân trọng bảo lưu cái tinh hoa nguyên khởi của nó như đoàn sủng thành lập lúc ban đầu của Phong trào" (số 8 và số 13).
Nguyên tắc tổ chức của Trường lănh đạo

Số 556 "Các nhóm, các hiệp hội và các Phong trào cũng có một chỗ đứng trong việc đào tạo các tín hữu giáo dân. Thật thế, mỗi tập thể có những phương pháp riêng, tất cả có thể cống hiến một lối đào tạo đi sát với chính kinh nghiệm của cuộc sống tông đồ" (số 62, Người tín hữu giáo dân).
Trường của Phong trào đào tạo những thành viên của ḿnh theo tâm thức, phương pháp, sách lược và cơ cấu hoạt động của Trường.

Số 557: Trường của Phong trào, mặc dầu là một bánh xe cần thiết của Phong trào, tuy thế không có sơ đồ tổ chức, không theo một học tŕnh nhất định, một giáo án duy nhất.

Số 558: Khẳng định tính cách cần thiết của Trường mà không đưa ra một học tŕnh nhất định coi như có vẻ nghịch lư - sở dĩ như vậy v́ chúng ta theo phương pháp qui nạp.

Số 559: Cơ cấu của Trường (h́nh thức thiết lập Trường) và sự phát triển của Trường (hoạt động của Trường) tùy thuộc vào nhu cầu, khả năng và tŕnh độ của mỗi Phong trào trong địa phận.

Số 560: Các Trường học không thể giống nhau ở khắp mọi nơi và cũng không thể duy tŕ măi một học tŕnh.
Trong bất cứ hoàn cảnh nào, vào bất cứ cứ thời điểm nào, phương thức thỏa măn nhu cầu và giải quyết khó khăn đều phải tùy thuộc vào những tính thế sẵn có. Yếu tố nhân sự cũng như một trong những yếu tố bất định như số người, tŕnh độ năng khiếu, mức độ dấn thân v.v... Tất cả những thứ đó tác động đến các mục tiêu phải được hoàn thành vào một thời điểm nhất định trong một hoàn cảnh mục vụ nhất định.

Số 561: Trường không sao chép bất cứ ǵ từ các Trường hay Phong trào nào khác và cũng không phải chỗ để "tồn đọng". Điều cần thiết và có thể thực hiện được nơi này - có thể vẫn cần thiết nhưng lại không thực hiện được tại các nơi khác, và điều cần thiết khả thi cho hôm nay có thể không c̣n cần thiết và khả thi cho ngày mai. T́nh trạng tiến hóa và phát triển là những yếu tố quan trọng hàng đầu.

TB: Phỏng dịch với sự ưng thuận của Phong trào Cursillo ngành Pháp ngữ tại Canada.
(Văn pḥng Điều hành Paris - Pháp quốc)