Trang Học hỏi về Giáo Hội
Tông huấn
NGƯỜI TÍN HỮU GIÁO DÂN
(Christifideles Laici)
ĐGH Gioan Phaolô II

Trong hơn một năm qua, chúng ta đã học hỏi về Tông huấn "Phúc Âm hóa thế giới ngày nay" của ĐGH Phaolô VI. Kể từ tháng này, chúng ta sẽ bước sang Tông huấn "Người tín hữu giáo dân" của ĐGH Gioan Phaolô II. Đây được coi như cuốn chỉ nam của người giáo dân, để mọi người ý thức trách nhiệm là những phần tử sống động của Giáo Hội. Bản Tin sẽ đăng đầy đủ Tông huấn để quý anh chị dùng làm tài liệu lưu trữ và học tập.
Bản Tin sẽ dùng bản văn được dịch bởi Đức Ông Philiphê Trần Văn Hoài. Để giúp chúng ta có cái nhìn tổng quát về tông huấn, Bản Tin xin khởi đăng bằng "Lời giới thiệu" của Đức Ông về Tông huấn.

LỜI GIỚI THIỆU

Như chúng ta biết "Ơn gọi và sứ mệnh của người giáo dân trong Giáo hội và giữa trần thế" đã được Công Đồng Vatican II đề cập đến trong bốn văn kiện rất quan trọng:

* Hiến chế "Anh sáng muôn dân" (Lumen Gentium) nói về Giáo Hội, đã dành trọn chương IV để nói về căn bản thần học của vị trí người giáo dân trong Giáo Hội.

* Hiến chế "Vui mừng và hy vọng" (Gaudium et Spes) nói đến mối tương quan mật thiết giữa Giáo Hội và trần thế, trình bày cho chúng ta thấy ơn gọi và nghĩa vụ muôn mặt của người giáo dân giữa cộng đồng nhân loại.

* Văn kiện thứ 3 và thứ 4 là sắc lệnh "Hoạt động truyền giáo của Giáo Hội" (Ad Gentes) và Sắc lệnh "Tông đồ giáo dân" (Apostolicam Actuositatem) nói về bổn phận truyền giáo của giáo dân.

Bao nhiêu tư tưởng súc tích chứa đựng trong bốn văn kiện này, đã được Thượng Hội Đồng Giám Mục năm 1987 lấy lại để nghiên cứu rộng rãi sâu xa hơn nhờ kinh nghiệm mục vụ của 20 năm sau Công Đồng Vatican II.

Tông huấn của ĐGH có mục đích trình bày lại một cách rõ ràng và đầy đủ tất cả các công việc của Thượng Hội Đồng Giám Mục, như chính lời Ngài quả quyết: "Sau khi công việc đã hoàn thành... các Nghị Phụ Thượng Hội Đồng đã bày tỏ lòng mong ước xin Ta vào một thời điểm thuận tiện, trình bày cho Giáo Hội hoàn vũ một văn kiện tóm lược đúc kết về hàng giáo dân Công Giáo... Văn kiện 
này (vì thế) không nằm ngoài lề Thượng Hội Đồng Giám Mục; trái lại nó là những lời diễn tả mạch lạch và trung thực của Thượng Hội Đồng" (số 2).

Khi ban hành bức Tông huấn, ĐGH nhằm mục đích đào tạo người giáo dân trở thành những "viên đá sống động" xây dựng Giáo Hội. Vì thế Tông huấn này phải là "thủ bản" cho mỗi người tín hữu giáo dân.
Là tài liệu đúc kết cả một công trình vĩ đại của Công Đồng, và của Thượng Hội Đồng Giám Mục, bao gồm nhiều ngành chuyên môn như thần học, triết học, nhân chủng học... nên không dễ gì một người giáo dân tự mình am tường hết được. Vì thế, trước khi trở thành cuốn "thủ bản", Tông huấn này phải là một tài liệu học tập. Đã là tài liệu, nó cần có người hướng dẫn.

Như chúng ta thấy trong bản "Mục lục", ĐGH đã trình bày đề tài "ơn gọi và sứ mệnh của người tín hữu giáo dân trong Giáo Hội và giữa trần thế" thành ba chương chính yếu và hai chương phụ thuộc.

- Chương I: Nói đến Giáo Hội Mầu Nhiệm (Eglise Mystère) phát xuất từ Thiên Chúa. Nhờ phép Rửa tội, người tín hữu giáo dân trong Giáo Hội có cùng một tước hiệu là Con Chúa; có cùng một chỗ đứng là thành phần Nhiệm Thể Chúa Kitô. Vì thế họ cũng như các linh mục, tu sĩ đều lãnh nhận từ Chúa Kitô ba chức vụ của Ngài là: tư tế, rao giảng và vương giả.

- Chương II: Nói đến Giáo Hội Hiệp Thông (Eglise Communion). Đó là điều chúng ta đã tin và đọc trong kinh Tin Kính: "các thánh thông công". Trong sự hiệp thông của mọi thành phần của Giáo Hội, người tín hữu giáo dân có một ơn gọi, và nó nắm giữ một sứ mệnh theo địa vị giáo dân của mình. Ơn gọi sứ mệnh này khác biệt nhưng bổ túc cho ơn gọi và sứ mệnh của linh mục và tu sĩ.

- Chương III: Nói về Giáo Hội Thừa Sai (Eglise Mission). Giáo Hội "tự bản tính mình là thừa sai" (Ad Gentes, 1) Giáo Hội được Chúa trao phó sứ mệnh đem tin mừng Phúc Âm cho mọi người. Trong sứ mệnh thừa sai này của Giáo Hội, người tín hữu giáo dân giữ một vai trò đặc biệt giữa trần thế là "đem đạo vào đời", là thánh hóa tất cả mọi thực tại trần thế. Đó là "đặc tính trần thế" của người tín hữu giáo dân.

- Chương IV: Nói về ơn gọi và sứ mệnh của tín hữu giáo dân, không phân biệt giai cấp, thành phần tuổi tác, trai gái, khỏe mạnh cũng như bệnh tật khổ đau. Trong Giáo Hội, mỗi người đều được gọi và có sứ mệnh xây dựng nước Chúa.

- Chương V: Nói đến việc đào tạo huấn luyện các tín hữu giáo dân, để họ hiểu rõ và sống ơn gọi về sứ mệnh của mình trong Giáo Hội và giữa trần thế như ý Chúa 
muốn. Sự đào tạo này phải là sự đào tạo toàn diện để người tín hữu trở nên kẻ cộng tác với Thiên Chúa là Nhà Giáo Dục kiểu mẫu.

Về bức Tông huấn này, ĐGH kêu gọi mọi người giáo dân, nhất là thanh niên nam nữ, ý thức một cách rõ rệt sâu xa phẩm giá Kitô hữu của mình và sống các đòi hỏi của phẩm giá ấy một cách hữu hiệu trong thế giới ngày nay.

Có lẽ cho đến bây giờ nhiều người tín hữu giáo dân, vì không ý thức như trên, nên đã sống như một thành phần "thụ động" trong Giáo Hội, hay nói như thánh Phaolô, sống "như trẻ con", nghĩa là tưởng rằng mọi bổn phận tông đồ truyền giáo mục vụ nhằm bảo tồn và tăng cường Giáo Hội đều thuộc về linh mục và tu sĩ nam nữ.

Không! Hôm nay hơn bao giờ hết, chính Giáo Hội đã ý thức sứ mệnh của mình phải thánh hóa các thực tại trần thế đang biến đổi từng giây phút và đang đe dọa lôi kéo con người lạc xa Thiên Chúa. Hôm nay, chúng ta đang ở trong bối cảnh lịch sử của thời bắt đạo Cha Ông chúng ta. Nhưng Cha Ông chúng ta đã đóng "vai trò chủ động" để bảo tồn và mở mang nước Chúa. Họ đã lấy máu đào rưới đổ trên miền đất quê hương chúng ta, nên hôm nay Giáo Hội Việt Nam mới được trưởng thành ngang hàng với các Giáo Hội hoàn cầu. Họ đã thay thế các linh mục để dậy giáo lý, Rửa tội, đưa Mình Thánh Chúa vào tù ngục; đã chủ tọa các buổi cử hành Phụng vụ Chúa Nhật, đã che dấu nuôi nấng các linh mục trong lúc các Ngài bị tầm nã, bắt bớ... Trong tình trạng hôm nay của các Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam hải ngoại, sự thiếu linh mục cũng trầm trọng không kém. Nhiều vị tuyên úy, quản nhiệm đã phải lãnh trách nhiệm nhiều cộng đoàn rải rác trên một đường đất bao 4, 5 giáo phận. Các vị cần những giáo dân cộng sự đắc lực như Tổ Tiên

Tử Đạo của chúng ta, để đáp lại những nhu cầu mục vụ tông đồ cấp bách trong những miền xa xăm.

ĐGH đã cho chúng ta cơ hội để sống xứng đáng con cháu Tổ Tiên Tử Đạo của chúng ta.

Chúng ta hãy hiệp với ĐGH cầu xin Đức Mẹ Nữ Vương nước Việt Nam, ban cho chúng ta đủ ơn Chúa để "tiếp tay vào việc xây dựng nền văn minh của chân lý và tình yêu trên thế gian theo ước nguyện của Thiên Chúa và để làm sáng danh Ngài muôn đời" (Tông huấn, lời nguyện).

Đức Ông Philiphê Trần Văn Hoài