NHỮNG NGƯỜI THỢ TRONG VƯỜN NHO CỦA CHÚA

 Nguyễn Đứv Tuyên

Tông huấn NTHGD
 

CÁC NỀN TẢNG NHÂN CHỦNG VÀ THẦN HỌC
 

50. (Tiếp theo)
 

Khi chú tâm khảo sát về các nền tảng nhân chủng và thần học của nữ giới, Giáo Hội xác quyết sự có mặt của ḿnh trong tiến tŕnh lịch sử của các phong trào thăng tiến phụ nữ, và khi truy cứu tận nguồn gốc nhân vị của phái nữ, Giáo Hội đă cống hiến phần đóng góp quí giá nhất. Nhưng trước tiên và c̣n sâu xa hơn, Giáo Hội chủ trương vâng phục Thiên Chúa, Đấng tạo dựng con người "theo h́nh ảnh Ngài", "đă tạo dựng nên một nam và một nữ" (Ga 1,27). Giáo Hội chủ trương đón nhận lời kêu gọi của Thiên Chúa đ̣i hỏi phải hiểu biết, khâm phục và sống ư định ngay từ "lúc ban đầu" đă ẩn dấu một cách không thể xóa trong chính ngay nhân vị - người nam và người nữ và, do đó, trong những cơ cấu mang đầy ư nghĩa và trong nguồn năng động sâu xa của nó. Và đúng thế, ư định đó, một ư định đầy khôn ngoan và yêu thương, cần phải được khai phá trong tất cả sự phong phú của nó. Sự phong phú khởi điểm từ "lúc ban đầu", tuần tự phát huy và thể hiện suốt tiến tŕnh lịch sử cứu độ, và đạt đến đỉnh cao trong "thời viên măn" khi "Thiên Chúa đă sai Con Ngài, sinh bởi một người nữ" (Gal 4,4). Sự "viên măn" đó vẫn tiếp tục trong lịch sử: việc hiểu biết ư định của Thiên Chúa tiếp diễn và phải tiếp diễn không ngừng trong Đức Tin của Giáo Hội, và cũng nhờ vào cuộc sống của biết bao nhiêu phụ nữ Kitô hữu. Ta cũng không thể bỏ qua phần đóng góp của nhiều bộ môn khoa học nhân văn, và các nền văn hóa khác nhau đem lại nhờ vào một lối suy luận được soi dọi như thế, phần đóng góp đó có thể giúp ta lănh hội và xác định những giá trị, và những yêu sách thuộc bản tính bền vững của người phụ nữ, cũng như những giá trị và những yêu sách liên quan đến tiến hóa lịch sử của các nền văn hóa. Công Đồng Vaticanô II đă nhắc nhở chúng ta điều đó: "Giáo Hội quả quyết rằng, bởi dưới những thay đổi, có nhiều điều tồn tại măi măi trong Đức Kitô, Đấng tự hữu, hôm qua, hôm nay và muôn đời" (Heb 13,8).
 

Những nền tảng nhân chủng và thần học của nhân phẩm người phụ nữ đă được bàn đến trong Tông Thư về phẩm giá và ơn gọi của phụ nữ. Văn kiện đó lập lại, khai triển và chi tiết hơn những suy tư trong bài dạy giáo lư ngày thứ tư bàn về "thần học của thể xác" trong một khoảng thời gian dài, mục đích là để vừa hoàn thành một lời hứa, đă nêu lên trong Thông Điệp Redemptoris Mater (Mẹ Đấng Cứu Thế) và cũng để đáp ứng lời yêu cầu của các Nghị Phụ Thượng Hội Đồng.
Do tính cách thần học Thánh Kinh của bản văn, việc đọc Tông Thư Mulieris dignitatem (Phẩm giá người phụ nữ), có thể làm cho mọi người, nam cũng như nữ, cảm hứng và đặc biệt khích lệ những đại diện của các nền khoa học nhân văn và các bộ môn thần học tiêp tục công tŕnh nghiên cứu phê b́nh, hầu dựa trên nền tảng nhần phẩm của người nam và người nữ, và trong tương quan hỗ tương của hai giới, đào sâu hơn những giá trị và ân huệ đặc biệt của nữ tính, không những trong địa hạt của đời sống xă hội, mà hơn thế nữa trong lănh vực của cuộc sống Kitô hữu và Giáo Hội.
 

Suy tư về những nền tảng nhân chủng và thần học của nữ tính phải soi rọi và hướng dẫn câu trả lời của Kitô-hữu đối với thắc mắc mà người ta thường đặt ra, và lắm lúc hết sức sắc bén, về "chỗ đứng" mà phụ nữ có thể và phải đứng trong Giáo Hội và trong xă hội.
 

Từ lời nói và thái độ của Đức Kitô, luôn là mẫu mực cho Giáo Hội, rơ ràng là không hề có một sự kỳ thị nào trên b́nh diện tương quan gắn bó với Chúa Kitô, trong Ngài "không c̣n là người nam hay người nữ, bởi v́ tất cả anh chị em chỉ làm thành một trong Đức Giêsu Kitô" (Gal 3,28), và trên b́nh diện thông dự vào cuộc sống và sự thánh thiện của Giáo Hội, như lời tiên tri Joen đă xác chứng một cách kỳ diệu và được thể hiện trong ngày Lễ Hiện Xuống: "Ta đă đổ tràn Thần Khí Ta trên tất cả mọi xác thịt, và con trai và con gái các người sẽ nói tiên tri" (Jl 3,1; Acts 2,17 và tiếp theo...) Người ta cũng đọc được điều đó trong Tông Thư về phẩm giá và ơn gọi của người phụ nữ: "Cả hai, người nữ cũng như người nam... đều có thể đón nhận chân lư của Thiên Chúa và t́nh Ngài trong Thánh Linh. Người nam cũng như người nữ đều đón nhận Ngài "đến" mang ơn cứu độ và thánh hóa".
 

SỨ MỆNH TRONG GIÁO HỘI VÀ GIỮA THẾ GIỚI
 

51. C̣n về việc tham dự vào sứ mệnh tông đồ của Giáo Hội, chắc chắn rằng nhờ bí tích Rửa Tội và Thêm Sức, người phụ nữ - cũng như người đàn ông - tham dự vào ba chức vụ của Chúa Giêsu Kitô - Linh Mục, Tiên Tri và Vua - và do đó có tư cách và phải dấn thân trong công cuộc tông đồ nền tảng của Giáo Hội, đó là việc rao giảng Phúc âm. Ngoài ra, cụ thể hơn, trong việc hoàn thành sứ vụ tông đồ này, người phụ nữ lại được kêu gọi để hưởng dụng những "ân huệ" nêng của họ: Trên tất cả, ơn mang phẩm giá con người, được biểu lộ qua ngôn ngữ và hành động làm chứng cho đời ḿnh, liên hệ mật thiết đến ơn gọi của người phụ nữ.
 

Trong việc tham dự vào đời sống và sứ mệnh của Giáo Hội, người phụ nữ không thể nhận chức linh mục. Đó là một sự an bài Giáo Hội luôn chân nhận nơi ư muốn rơ rệt hoàn toàn tự do và tối thượng của Chúa Giêsu Kitô, khi Ngài chỉ chọn những người trong nam giới để trở thành Tông Đồ của Ngài; là một sự an bài có thể được hiểu qua sự tương giao giữa Chúa Kitô là Phu Quân và Giáo Hội là Hiền Thê của Ngài. Chúng ta đang đứng trên quan niệm về chức vụ, chứ không phải là quan niệm về nhân phẩm hay sự thánh thiện. Thật ra, ta cần phải khẳng định rằng: "Dẫu Giáo Hội có một cơ cấu "phẩm cấp", tuy nhiên cơ cấu này hoàn toàn được xếp đặt để đưa đến việc thánh hóa nhiệm thể của Chúa Kitô".
Nhưng, như Đức Phaolô VI đă nói, nếu "chúng ta không có thể thay đổi thái độ của Chúa chúng ta, hay lời kêu gọi Ngài nói với các phụ nữ, th́ chúng ta lại có thể nh́n nhận và cổ vơ vai tṛ người phụ nữ trong sứ mệnh rao giảng Phúc âm và trong đời sống của cộng đồng Kitô hữu".
Chúng ta cần phải đi từ nhận thức trong lư thuyết về sự hiện diện tích cực và trách nhiệm của phụ nữ trong Giáo Hội, qua việc thực thi nhận thức đó bằng thực hành.
 

Tông Huấn này phải được đọc trong ư nghĩa rất chính xác như thế, nó được gửi đến những tín hữu giáo dân, bằng cách cố ư phân biệt và lập đi lập lại hai chữ "người nam và người nữ". Hơn nữa Giáo Luật có nhiều dự liệu về việc tham dự của phụ nữ vào đời sống và sứ mệnh của Giáo Hội: đó là những dự liệu cần phải được am tường một cách rộng răi hơn, đồng thời phải tôn trọng những khác biệt về cảm thức văn hóa, và những nhu cầu mục vụ được thể hiện hợp thời và minh bạch hơn.
 

Thí dụ việc tham gia của phụ nữ vào các Hội Đồng mục vụ của giáo phận và giáo xứ, cũng như tham dự vào các phiên họp cấp địa phận hay các Cộng đồng địa phương. Chính trong ư nghĩa đó các Nghị Phụ Thượng Hội Đồng đă viết: "Phụ nữ tham dự vào đời sống của Giáo Hội không bị một kỳ thị nào ngay cả trong việc tham khảo và soạn thảo các quyết định". Nơi khác lại c̣n viết: "Nữ giới đă có một chỗ đứng quan trọng trong việc truyền bá Đức Tin và hoàn thành các công tác đủ loại trong đời sống của Giáo Hội, phải được tham dự vào việc soạn thảo các tài liệu mục vụ và những sáng kiến truyền giáo; họ phải được nh́n nhận như là những người hợp tác trong sứ mệnh của Giáo Hội trong gia đ́nh, trong đời sống chức nghiệp và trong cộng đồng xă hội".
Trong lănh vực đặc biệt hơn nữa về việc rao giảng Phúc âm và giáo lư, phải cổ động hơn nữa về việc bổ xung phụ nữ vào các trách vụ trong việc truyền bá Đức Tin, không phải chỉ trong gia đ́nh, nhất là trong các phạm vi khác nhau của môi trường giáo dục, hay nói một cách tổng quát là ở bất cứ đâu đó có sự tiếp nhận Lời Chúa, tiếp nhận sự hiểu biết và truyền thông Lời Ngài, kể cả bằng phương tiện học hỏi, truy cứu và giảng dạy thần học.
 

Trong khi phát triển rộng răi việc dấn thân vào công việc truyền bá Phúc âm, người phụ nữ sẽ cảm thấy rơ ràng hơn nhu cầu tự ḿnh cần được lănh nhận Phúc âm. Như vậy, bằng cái nh́n được soi dẫn bởi Đức Tin (Eph 1,18), người phụ nữ sẽ có thể phân biệt được điều ǵ thật sự tương xứng với phẩm cách và ơn gọi của ḿnh dù dưới chiêu bài "nhân phẩm" hay nhân danh "tự do" và "tiến bộ". Ngược lại những giá trị sai lạc này sẽ đưa đẩy người phụ nữ đến t́nh trạng bất thuận lợi cho việc củng cố các giá trị chân thực. Khiến họ tự mang trách nhiệm về sự suy thoái đạo đức của con người, của môi trường sống và của xă hội. Thực thi một lối "phân biện" như thế là một bước đi cần thiết của lịch sử mà ta không thể tŕ hoăn, và đồng thời đó là một việc làm có thể thực hiện được và thiết yếu phải thực hiện mà phụ nữ Kitô hữu cần tham gia khi họ tham dự vào trách vụ rao giảng của Đức Kitô và của Giáo Hội Ngài. Việc "phân biện" mà Thánh Phaolô nhiều lần nhắc nhở, không phải chỉ là việc đánh giá thực tại, và các biến cố xảy ra theo ánh sáng của Đức Tin, nó c̣n là một quyết định cụ thể và là một cuộc dấn thân tích cực, không phải chỉ ở bên trong Giáo Hội, mà ngay cả trong xă hội con người.
 

Người ta có thể quả quyết là tất cả các vấn đề của thời đại chúng ta mà Hiến Chế Công Đồng (Vui Mừng và Hy Vọng) đă đề cập đến trong phần thứ hai - những vấn đề mà thời gian trôi qua dă không thể giải quyết, và cũng không thể đơn giản được - các vấn đề này đ̣i hỏi sự hiện diện tích cực của người nữ và sự đóng gúp tiêu biểu và không thể thay thế của họ.
 

(C̣n tiếp tháng 10)
.